Wakkertijden – Routine voor je baby

Wakkertijden – Routine voor je baby

Wakkertijden: je kent ze wel of (nog) niet. Naast de gebruikelijke slaaptijden van je baby, zijn er ook tijden waarop je baby wakker is tussen het slapen door. Dit noemen we wakkertijden. In deze blog vertel ik je meer over wat wakkertijden zijn, hoe je oververmoeidheid kunt voorkomen en op welke manier je wakkertijden kunt gebruiken, zodat je een fijne routine kunt creëren voor je baby.

Wat zijn wakkertijden

Wakkertijd is een gemiddelde tijd dat een kindje wakker kan zijn tussen het slapen door. De wakkertijd begint bij het ontwaken in de ochtend. Het einde van de wakkertijd is het terug in slaap zijn bij het eerstvolgende dutje of bedtijd. Wakkertijden zijn leeftijdsafhankelijk en kunnen een beetje verschillen per kind. Elk kindje is natuurlijk anders en de ene baby kan nèt iets langer wakker zijn dan de andere baby. Sommige baby’s hebben ook nèt wat meer of minder slaap nodig. Toch zijn er gemiddelde wakkertijden die je als leidraad kunt gebruiken.

We weten namelijk hoe de biologische klok werkt van kinderen en daar hoort – per leeftijd – een slaap-waakritme bij. Door de wakkertijden in de gaten te houden, kom je steeds op het meest gunstige moment uit om je kindje in bed te leggen. Hiermee bedoel ik dat je baby niet ondervermoeid en ook niet oververmoeid naar bed gaat. Door wakkertijden te gebruiken kun je dus oververmoeidheid voorkomen en dat zorgt ervoor, dat het inslapen en doorslapen makkelijker wordt voor je baby. Je helpt je kindje dus door sturing te geven aan wakkere momenten en slaapmomenten. Reden genoeg om als kinderslaapcoach te werken met wakkertijden.

Slaapsignalen

Nu vraag je je misschien af: Waarom houd je niet gewoon de slaapsignalen in de gaten van je baby? Het is inderdaad handig om vermoeidheidssignalen van je baby in de gaten te houden. Zeker bij pasgeboren baby’s die nog veel slaap nodig hebben. Toch zou ik aanraden, om ook naar de gemiddelde wakkertijd van je baby te kijken als je dit nog niet hebt gedaan. Zeker als jouw baby vaak onrustig is.

Daarnaast vertonen lang niet alle baby’s duidelijke slaapsignalen en kun je de piek van vermoeidheid dus makkelijk missen. Ook geven baby’s vaak dezelfde signalen die heel erg lijken op vermoeidheid, terwijl er toch iets anders aan de hand is. Baby’s jengelen, gapen, huilen of kijken ook weg als ze zich vervelen. Baby’s huilen ook als ze honger hebben of als ze een schone luier nodig hebben. Niet elke huil betekent dat een kind vermoeid is en naar bed moet. Niet elke gaapje betekent dat het direct tijd is voor een slaapje.

Oververmoeide baby

Wakkertijd is de maximale tijd dat een kindje wakker kan zijn, zonder oververmoeid te raken. Op het moment dat je jouw baby niet laat slapen aan het einde van de wakkertijd en je dus (ver) over de wakkertijd heengaat, zal cortisol in het lichaam gaan stijgen. Cortisol is het stress/wakkerhormoon en houdt je kindje wakker en actief. Als er te veel cortisol wordt aangemaakt, kan een baby hyper(actief) worden. De kans is nu groot dat het slapen helemaal niet meer lukt. Oververmoeidheid heeft zich opgebouwd en hoe oververmoeider een baby is, hoe lastiger het wordt om in- en door te slapen.

Veel ouders struggelen hiermee, omdat het in bed leggen tijdens dutjes of bedtijd gepaard gaat met veel tranen en frustratie. Je baby leek hartstikke moe, was flink aan het gapen, in de ogen aan het wrijven of begon misschien al te huilen. Op het moment dat je eigenlijk al (te) laat bent met je baby naar bed brengen, begint je baby harder te huilen, overstrekken of je baby duwt zich van je af. Je kindje is nu al over de piek van vermoeidheid heen, waardoor het slapen veel lastiger wordt en jij alles uit de kast moet trekken om het toch te laten slagen.

Wakkertijd en leeftijd van je baby

Vooral de eerste 6 maanden maakt de wakkertijd grote sprongen. Wees je ervan bewust dat je baby ouder wordt, groeit en zich continue aan het ontwikkelen is. Daarom is het belangrijk dat je meebeweegt met de wakker- en slaapbehoefte van je baby. Dit betekent, dat een baby van 5 maanden al langer wakker kan blijven tussen dutjes door, dan een baby van 3 maanden oud. Vooral de eerste weken na de geboorte kan het 5 of 10 minuten korter of langer wakker houden van je baby een groot verschil maken in wel of niet goed kunnen slapen.

Hoe langer je baby wakker kan blijven tussen dutjes door, heeft ook invloed op het aantal slaapuren overdag. Naarmate je baby ouder wordt, zul je merken dat je steeds flexibeler om kunt gaan met wakkertijden. Zodra je baby overgaat van 3 naar 2 dutjes per dag (rond de leeftijd van 6-8 maanden) kun je de wakkertijden steeds meer als houvast gebruiken en toewerken naar een vast ritme – als je dat graag wilt. Vanaf een maand of 8 kun je deze 2 dutjes inrichten volgens een 2-3-4 ritme. Dit houdt in dat je vanaf het opstaan in de ochtend een wakkertijd aanhoudt van ongeveer 2 uur. Na het ochtenddutje een wakkertijd van 3 uur. Na het middagdutje tot bedtijd een wakkertijd van 4 uur. Uiteraard zijn dit ook gemiddelden.

In mijn slaapgidsen vind je een overzicht van de gemiddelde wakkertijden, het gemiddelde aantal slaapuren overdag en het aantal dutjes per dag. Het beste advies krijg je door middel van mijn persoonlijke trajecten of consulten, afgestemd op jouw situatie en behoeften van je baby. Het kan natuurlijk zijn dat jouw persoonlijke situatie iets afwijkt van het gemiddelde en dat jouw baby 10 minuten eerder of later naar bed gaat. Wijk je misschien wel 30 minuten af en is je baby vaak onrustig, dan kan dit een groot verschil maken in wel of niet goed kunnen slapen. Kijk dan nog eens goed naar de wakkertijden en de leeftijd van je kindje. Komt dit ongeveer overeen met het gemiddelde.

Routine creëren overdag

Samen met de wakkertijden kun je een fijne routine creëren voor je baby. Bijna alle kinderen gedijen goed op rust en regelmaat. Routine dus. Ik ben fan! Dit betekent dat je voorspelbaarheid brengt in wakker-, voedings-, en slaapmomenten. Als je overdag een routine aanhoudt, gaat jouw baby herkennen dat er een bedtijdritueel komt voorafgaand aan een slaapje en als het in zijn of haar bedje wordt gelegd, het tijd is om te slapen. Dit maakt dat de overgangen van actief (wakker zijn + spelen) naar passief (slapen + stilte) soepeler kan verlopen. Je bent je baby aan het voorbereiden, waardoor het makkelijker wordt om rustig naar bed te gaan.

Een routine heeft ook voordelen voor ouders. Jij weet beter waar je aan toe bent en dit kan je helpen ontspannen. Daarnaast kun je de signalen van je kind leren kennen en onderscheiden. Je kunt makkelijker inschatten of je kindje huilt vanwege honger, vermoeidheid, verveling of ongemak. Dit is nog een reden waarom ik niet alleen kijk naar de slaapsignalen. Er zijn namelijk wel degelijk verschillen tussen moeheid- en hongersignalen.

Als jouw 4 maanden oude baby jengelt en je hebt zojuist een goede voeding gegeven, dan kun je er in veel gevallen vanuit gaan dat het geen hongersignaal is. Is je baby daarnaast al bijna 2 uur wakker? Grote kans dat het tijd is om naar bed te gaan en dat het jengelen ook niet uit verveling is. Het is nu dus ook niet de juiste tijd om je baby te vermaken. Andersom kun je het ook goed inschatten, als jouw 4 maanden oude baby zojuist een middagdutje heeft gedaan van 2 uur. Je baby is net wakker geworden en begint eenmaal in de woonkamer te huilen. Je kunt er waarschijnlijk vanuit gaan dat je baby hongerig is en een voeding nodig heeft.

In mijn werk zie ik op dagelijkse basis de voordelen van een routine. Wil je graag hulp bij het creëren van een routine overdag? Overweeg dan eens een slaaptraject of telefonisch slaapconsult. Wil je weten of je op de goede weg bent met de routine? Een mailconsult kan heel zinvol zijn. Op deze manier help je je baby om in een fijne slaaproutine te komen.

Liefs, Marijke

Deel dit artikel

Lees meer blogs

24 mei 2024

Huilen tijdens slaaptraining

13 april 2024

Droomvoeding geven

11 april 2024

Deelvoedingen