Welke slaaptijden kun je aanhouden voor je baby? Wanneer stop je met het volgen van wakkertijden? Op welke leeftijd kun je een slaapschema aanhouden voor je baby? Wat is een handige slaaproutine? Allemaal vragen die ik veel krijg van ouders. Allereerst is het belangrijk dat je doet wat bij jou, je kindje en gezinssituatie past. Sommige ouders houden wakkertijden in de gaten, andere ouders gaan liever over op een slaapschema en weer andere ouders varen volledig op de slaapsignalen van hun kindje. In deze blog leg ik je de voor- en nadelen uit van wakkertijden en slaapschema’s.
Een veel gestelde vraag van ouders: ‘Hoe krijg ik een slaapritme?’. Een ritme van slapen en voeden is namelijk – voor veel ouders en kindjes – fijn. Veel ouders zijn op zoek naar een mooi slaapritme overdag. Regelmaat in slapen, wakker zijn en voeden geeft houvast en voorspelbaarheid. Ook als ouders voedingen op verzoek geven, willen ze toch een bepaalde voorspelbaarheid creëren. Maar waar begin je?
De eerste maanden zijn de slaapjes bij vrijwel alle kindjes wisselend in lengte. Het is dus heel normaal dat je baby op wisselende tijden gaat slapen als je werkt met de wakkertijden. De eerste weken zorg je er vooral voor, dat je baby voldoende slaap krijgt.
De wakkertijd is een aanbevolen tijd dat je baby tussen de slaaptijden door wakker is. Wakkertijden zijn afhankelijk van de (gecorrigeerde) leeftijd en behoeften van je kind. Het idee achter de wakkertijd is, om dat juiste moment te vinden – niet te lang en niet te kort – zodat je baby klaar is voor een goed dutje of een volledige nachtrust.
Naarmate baby’s ouder worden, wordt de wakkertijd geleidelijk groter. Je baby kan steeds langer wakker blijven zonder oververmoeid te raken. De wakkertijd komt steeds minder nauw. Het volgen van wakkertijden kan vooral bij jonge baby’s heel nuttig zijn. Het zorgt ervoor dat je baby voldoende wakker is – niet te veel en niet te weinig. Daardoor krijgt hij de meeste kans om een goed kwalitatief dutje te doen.
Rond de leeftijd van 6 maanden kun je (als je wilt) ook overgaan op een slaapschema met regelmatige slaaptijden. Baby’s ontwikkelen rond de leeftijd 6-12 weken een dag- en nachtritme. Deze biologische klok reguleert vanaf ongeveer 3 á 4 maanden verschillende aspecten in hun fysiologie, waaronder de slaap- waakpatronen, honger, hormoonproductie, temperatuur en alertheid.
Vanaf dan is het een mooi moment om een dagelijkse slaaproutine (en voedingsroutine) te volgen die de kloktijden volgt in plaats van alles op basis van wakkertijden te verschuiven. Daarmee speel je in op de natuurlijke ritmes van je kindje.
We hebben allemaal deze biologische klok. Volwassenen volgen ook van nature vaste routines, zoals op redelijk vaste tijden wakker worden, eten, werken, actief zijn, naar bed gaan en slapen in de nacht. We zijn wakker, eten en slapen rond vergelijkbare tijden. Als onze interne klok kan synchroniseren met onze reguliere activiteiten, komen er gedurende de dag verschillende hormonen vrij om onze normale routine te ondersteunen.
Dit is de reden waarom je elke dag rond een bepaald tijdstip een hongergevoel ervaart. Je zult vaak elke dag rond hetzelfde tijdstip moe zijn, en als je een wekker instelt om elke dag wakker te worden om naar je werk te gaan, word je misschien vlak voor je wekker wakker. Dit komt, omdat de interne klok van je lichaam synchroon loopt met je routine.
Als onze biologische klok in de war raakt, ervaren we gevoelens van een jetlag. Denk maar aan de overgang van zomer- en wintertijd of als we een nieuwe tijdzone binnengaan. Je lichaam volgt nog steeds de oude routine. Je wordt midden in de nacht wakker door cortisol-, en spijsverteringshormonen.
Je bent overdag slaperig en je probeert wakker te blijven, terwijl je lichaam het slaaphormoon melatonine aan het aanmaken is. Dit doet je lichaam allemaal ter ondersteuning van je vertrouwde ritme. Op die manier werkt onze biologische klok.
Op dezelfde manier kunnen baby’s die geen consistente routine hebben, last krijgen van onrust, problemen om in slaap te vallen op onregelmatige tijden en moeilijker eten/drinken, omdat hun interne klok moeite heeft om een stabiel ritme vast te stellen.
Rond de leeftijd van 4 maanden is deze biologische klok goed ontwikkeld. Een consistente dagelijkse routine kan nu helpen om deze interne klok te versterken. Je laat de werkelijke tijd synchroon lopen met de biologische klok van je baby.
Het implementeren van een voorspelbaar slaapschema en een voedingsschema kan helpen bij het synchroniseren van de lichaamsklok van je baby. Dit kan resulteren in gemakkelijker in slaap vallen, langere dutjes, meer geconsolideerde nachtelijke slaap, betere voedingsinname en over het algemeen meer tevreden periodes tijdens de wakkertijden.
Het is een persoonlijke keuze of je graag een voorspelbaar slaapritme wilt volgen. Er is geen goed of fout. Als jouw kindje op dit moment goed slaapt of je kiest er bewust voor om je kindje te laten slapen zonder vast ritme en je bent hier tevreden mee. Blijf dit dan vooral doen! Er zijn genoeg ouders die ervoor kiezen om geen dagelijkse routines te volgen en dat is ook helemaal oké. Iedereen doet het op zijn of haar eigen manier.
Wil je wel graag aan de slag met een passende routine voor jouw kindje? Volg jij graag wakkertijden of een slaapschema, maar lijkt het slapen toch niet te lukken? Sluit je aan bij de ouders die samen met mij aan de slag zijn gegaan met het verbeteren van de slaap van hun kindje. Tijdens een slaaptraject maak ik een persoonlijk plan voor de behoeften van jouw gezin. Ik help je met alle liefde!
Liefs, Marijke
