Mijn kind slaapt niet

Mijn kind slaapt niet

Slaapgebrek bij kinderen kan een grote uitdaging zijn voor ouders. Of je kind nu moeite heeft met in slaap vallen, vaak wakker wordt, korte dutjes doet of vroeg in de ochtend begint te huilen. Het kan een enorme impact hebben op het hele gezin. Waarom slapen sommige kinderen zo moeilijk, en wat kun je eraan doen? In deze blog bespreek ik mogelijke oorzaken en praktische oplossingen.

 

Wat als mijn kind niet slaapt

Mijn kind slaapt niet. Wat nu? Hoe vaak heb jij deze vraag de afgelopen dagen, weken of maanden ingetypt in Google? Heb je een duidelijk antwoord kregen op deze vraag? Veel kinderen slapen slecht, niet goed of onvoldoende voor de leeftijd. Of je nu een jonge baby, peuter of kleuter hebt. Wist jij dat 1 op de 4 kinderen – vroeg of laat – te maken krijgt met slaapproblemen? Je bent dus niet de enige ouder, die deze vraag stelt. Hoe kun je ervoor zorgen, dat je kind wél slaapt?

Waarom slaapt mijn kind niet?

Er zijn verschillende redenen waarom een kind niet goed slaapt. Hieronder de meest voorkomende:

• Slaapassociaties: Je kind heeft gewoonten ontwikkeld, zoals in slaap vallen aan de borst, met een flesje of gewiegd worden, waardoor zelfstandig slapen moeilijker wordt.
• Onrustige slaapomgeving: Te veel licht, geluiden of een te warme of koude kamer kunnen een negatieve invloed hebben op de slaap.
• Oververmoeidheid: Een oververmoeid kind heeft meer moeite met in slaap vallen en doorslapen.
• Geen duidelijke routine: Kinderen hebben baat bij voorspelbaarheid. Onregelmatige slaaptijden kunnen de biologische klok verstoren.
• Angsten: Kinderen kunnen verlatingsangst ervaren en moeite hebben met alleen slapen.
• Tanden krijgen of ziekte: Fysiek ongemak kan tijdelijk de slaap beïnvloeden.
• Sprongetjes en ontwikkeling: Fysieke- en/of mentale sprongen, zoals leren kruipen of praten, kunnen invloed hebben op het slaappatroon en de slaap tijdelijk beïnvloeden.

Wat kun je doen om de slaap te verbeteren?

Gelukkig zijn er veel manieren om je kind te helpen beter te slapen.

1. Creëer een vaste slaaproutine

Een voorspelbaar bedtijdritueel helpt een kind zich veilig te voelen en bereidt het lichaam voor op slaap. Denk aan:

• Warm bad of douche.
• Rustig verhaaltje lezen.
• Knuffelen en een slaapliedje zingen.
• Gedimde lichten en rustige omgeving.

2. Zorg voor een comfortabele slaapomgeving

• Houd de kamer donker en koel (rond de 18 graden).
• Gebruik witte ruis om omgevingsgeluiden te maskeren.
• Zorg voor een comfortabele slaapomgeving met een veilig bedje.

3. Leer je kind zelfstandig slapen

Als je kind gewend is om in slaap geholpen te worden, kan het helpen om geleidelijk aan te leren zelfstandig in slaap te vallen. Je kunt stap voor stap minder ondersteuning bieden wanneer jouw kind daar klaar voor is.

4. Let op de wakkertijden

Een kind dat te lang of te kort wakker is tussen dutjes door, kan moeite hebben met in slaap vallen.

5. Consistente aanpak op momenten van wakker worden

Als je kind ‘s nachts wakker wordt, houd de interactie dan minimaal:

• Vermijd fel licht.
• Reageer kalm en voorspelbaar. Het liefst steeds op dezelfde manier.
• Geef je kind de kans om zelf weer in slaap te vallen.

Waarom is zelfstandig leren slapen belangrijk?

Allereerst, is belangrijk om te weten dat de overgangen van wakker naar slaperig worden en uiteindelijk in slaap vallen een vaardigheid is, die de meeste baby’s moeten leren. Niet elke baby kan dit uit zichzelf en veel baby’s hebben hier een beetje hulp bij nodig. Net zoals je baby na de geboorte niet binnen een paar weken kan kruipen, lopen en praten, lukt het veel baby’s niet om makkelijk zelf in slaap te vallen. Deze overgangen moet je kindje eerst onder de knie krijgen, voordat je kindje daadwerkelijk zelfstandig in slaap kan vallen en kan gaan doorslapen.

Zelfstandig slapen helpt een kind om ‘s nachts (en tijdens dutjes) beter door te slapen en geeft het zelfvertrouwen. Wanneer een kind gewend is aan externe hulp, zoals gewiegd worden of de borst/fles, kan het moeilijker zijn om zelfstandig weer in slaap te vallen bij alle wakker-momenten. Door een kind stapsgewijs te begeleiden naar zelfstandig slapen, leert het hoe het zelf kan ontspannen en inslapen zonder externe prikkels. Dit resulteert in minder nachtelijke onderbrekingen en een betere nachtrust.

 

Veelvoorkomende slaapproblemen

Tijdens slaapcoaching trajecten met ouders komen er  veel – dezelfde – onderwerpen aan bod. Hieronder een lijstje van veel voorkomende slaapproblemen waar ouders tegenaan lopen en waar ik gezinnen bij help.

• Kindjes die niet zelf in slaap kunnen vallen.
• Kindjes die niet door kunnen slapen – dutjes en/of ’s nachts.
• Geen ritme overdag.
• Hazenslaapjes van 20-30 minuten.
• Korte dutjes van 1 slaapcyclus – 45 minuten.
• ’s Nachts veel wakker worden.
• Vroeg wakker worden – tussen 4:00-6:00 uur.
• Speen steeds moeten terugstoppen.
• Nachtvoedingen geven – die afgebouwd kunnen worden.
• Alleen in slaap kunnen vallen aan de borst of fles.
• Andere slaapassociaties, zoals alleen in slaap kunnen vallen: met een ouder erbij, wiegen, wandelen, handje vasthouden, d.m.v. een voeding.
• Protest bij het naar bed brengen.
• Peuters en kleuters die treuzelen/bedtijdstrijd.
• Peuters en kleuters die hun bed uitkomen.
• Peuters en kleuters die een ouder roepen.

 

Wat als niks werkt?

Soms blijven slaapproblemen aanhouden ondanks alle inspanningen. In dat geval kan het nuttig zijn om:

• Voordat je aan de slag gaat met het verbeteren van de slaap, is het belangrijk dat je een medische stoorzender kunt uitsluiten. Een onderliggende medische oorzaak (oorontstekingen, koorts, eczeem, allergie, reflux e.d.) kan ervoor zorgen, dat het je kindje simpelweg niet lukt om te slapen. Als je hieraan twijfelt, raad ik je aan om eerst contact op te nemen met je huisarts.
• Een slaaplogboek bij te houden om patronen te ontdekken.
• Hulp in te schakelen van een kinderslaapcoach voor persoonlijk advies.

 

Slaapproblemen zijn frustrerend, maar met de juiste aanpak kunnen de meeste kinderen beter leren slapen. Door consequent een gezonde slaaproutine te volgen en slaapassociaties aan te passen, help je je kind en jezelf aan meer rust. Heb je hulp nodig bij slaapcoaching? Neem gerust contact op voor een advies op maat!

Liefs, Marijke